Huisartsen geven vaker zelfzorgadviezen bij kleine kwalen

Wanneer patiënten met een eenvoudige gezondheidsklacht hun huisarts bezoeken, krijgt 45 procent van hen een zelfzorgadvies. Dat is zeven procent meer dan in 2017. Daarnaast krijgen patiënten bij een dergelijke klacht minder vaak een receptgeneesmiddel voorgeschreven. Huisartsen geven aan dat zij zelfzorggeneesmiddelen als nuttig ervaren indien ze op de juiste manier gebruikt worden. Dit blijkt uit de online vragenlijst van onderzoeksbureau Kantar die is ingevuld door 200 huisartsen en is uitgevoerd in opdracht van Neprofarm.

Zelfzorg in de huisartsenpraktijk

Uit de survey blijkt dat huisartsen gemiddeld 450 patiënten per maand zagen. Daarvan hadden 124 patiënten (28%) last van een kleine kwaal. Kleine kwalen zijn aandoeningen die vaak weinig tot geen professionele medische hulp behoeven en waarvoor ook zelfzorggeneesmiddelen beschikbaar zijn. In dit onderzoek zijn klachten zoals neusverkoudheid, bovenste luchtweginfecties, schimmelinfecties of overige pijn het vaakst genoemd. Van de 124 patiënten met deze klachten kreeg 33% een receptgeneesmiddel mee.

Van de 200 huisartsen denkt 29 procent dat patiënten met kleine kwalen naar de praktijk komen voor een receptgeneesmiddel. Een grotere groep huisartsen (60%) denkt dat de patiënten langskomen omdat zij verlichting zoeken voor de klacht. De grootste groep huisartsen (95%) geeft echter aan dat de patiënten op consult komen omdat zij onzeker zijn over hun kwaal en gerust gesteld willen worden. Met uitleg over het verloop van de gezondheidsklacht en een passend zelfzorgadvies helpt de huisarts patiënten hun zelfredzaamheid bij herhaling van dezelfde klacht te vergroten. Daardoor kan een patiënt de klacht in de toekomst herkennen en zelf oplossen.

Meer zelfredzaamheid door Corona

Sinds het uitbreken van Corona zien huisartsen beduidend minder patiënten, gemiddeld 310 per maand. Daarvan geven de huisartsen aan dat 83 (27%) patiënten last hadden van een kleine kwaal. Het aandeel patiënten met kleine kwalen dat een beroep op de huisarts heeft gedaan is nauwelijks veranderd. Het lijkt erop dat de minder zelfredzame patiënt vaker een beroep op de huisarts heeft gedaan. Huisartsen schreven in deze periode namelijk aan 34 (41% ) van de patiënten met kleine kwaal een receptgeneesmiddel voor. Dat is meer dan de 33% voor Corona. Door de daling van het totale aantal patiënten dat hulp zocht van de huisarts, zien huisartsen dat de patiënt zelfredzamer is geworden en zelf op zoek is gegaan naar een oplossing voor de kwaal. Huisartsen staan positief tegenover deze ontwikkeling, ondanks dat ze vinden dat dit niet bij iedere patiënt gestimuleerd kan worden.

Zelfzorg blijven stimuleren

Het is een goede ontwikkeling dat huisartsen binnen hun praktijk steeds meer toegevoegde waarde zien in het geven van goede zelfzorgadviezen. Toch zijn er ook situaties waarin huisartsen vanwege een taalbarrière of lage gezondheidsvaardigheden van de patiënt geen zelfzorgadvies geven maar een recept uitschrijven. Voor deze gevallen is Neprofarm in 2013 gestart met het gratis verstrekken van zelfzorgadviesblokken aan huisartsen in Nederland. Hiermee kan de huisarts het geschreven zelfzorgadvies meegeven aan de patiënt die het vervolgens aan de drogist of apotheker kan overhandigen. De blokjes zijn reeds meer dan 800 keer opnieuw aangevraagd door verschillende huisartsenpraktijken. Het zelfzorgadviesblok kan eenvoudig aangevraagd worden door een e-mail te sturen naar info@neprofarm.nl. Neprofarm blijft intussen de trendontwikkeling van meer zelfzorgadvisering door huisartsen met belangstelling in de gaten houden.