Switchen van geneesmiddelen verbetert toegankelijkheid

Het proces waarin de status van geneesmiddelen verandert van uitsluitend recept naar vrij verkrijgbaar (zelfzorg) heet switchen. Het is in de afgelopen decennia regelmatig gebeurd. Bekende voorbeelden zijn de morning-after pil en middelen tegen koortslip, voetschimmel, hooikoorts en vaginale schimmelinfecties. Vroeger waren deze alleen op doktersrecept verkrijgbaar, maar nu ook als zelfzorggeneesmiddel bij apotheker en drogist. En dat is een goede zaak. Van de middelen die ervoor in aanmerking komen staat vast dat ze veilig zijn bij normaal gebruik volgens de informatie op de verpakking en de bijsluiter. Het grote voordeel van switchen is dat het de toegankelijkheid vergroot.

Doordat geneesmiddelen vrij verkrijgbaar zijn, kunnen patiënten eerder met een behandeling beginnen, wat een gunstige invloed kan hebben op de effectiviteit. Een voorbeeld hiervan is de morning afterpil. Er hoeft hiervoor geen afspraak meer met de huisarts te worden gemaakt. De apotheker of drogist biedt direct uitkomst. 

Een van de meest succesvolle switches betreft Zovirax, een middel tegen koortslip. Het succes van deze switch is dat koortslip een klacht is die voor consumenten niet ernstig genoeg is om mee naar de huisarts te gaan. Doordat het geneesmiddel bij apotheker en drogist te koop is gesteld, is het toegankelijk geworden voor mensen die anders niks tegen de klacht zouden doen. En daarmee boorde de switch een nieuwe markt aan.

Neprofarm vindt dat meer productgroepen voor switchen in aanmerking komen en riep in een eerder stadium de minister op om gebruik te maken van zijn bevoegdheid om de afleverstatus van bepaalde categorieën in overweging te nemen. Denk daarbij aan lokaal toepasbare corticosteroïden (tegen bijvoorbeeld verstopte neus) die in alle ons omringende landen zonder recept verkrijgbaar zijn. Of aan middelen tegen hooikoorts. Deels vallen deze inmiddels onder zelfzorg, maar modernere antihistaminica zijn uitsluitend op recept verkrijgbaar en daardoor minder goed toegankelijk voor hooikoortspatiënten.